ATB Başkanı Çandır: Savaş Enerjiden Tarıma Her Şeyi Etkiledi

Antalya Ticaret Borsası (ATB) Mart Ayı Meclis toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci başkanlığında gerçekleşti. Toplantıda ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, tarım, ekonomi ve bölgesel gelişmelerin ülke ve Antalya’ya etkilerini değerlendirdi.

Emperyalist Saldırıların Yıkıcı Etkisi

Başkan Ali Çandır, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgedeki savaştan duyduğu kaygıyı dile getirerek, savaşın bir an önce sona ermesi temennisinde bulundu. Çandır, "Ortadoğu’da başlatılan emperyalist fırsat savaşının ortaya çıkardığı insani ve çevresel yıkımı kaygıyla izliyoruz. Savaşın bedeli, ekonomik tablolarla değil, insan hayatında ve doğada açtığı derin yaralarla ölçülmektedir" dedi.

Dengeli Duruş ve Barış İlkesi

Çandır, Türkiye'nin dengeli duruşunun önemine vurgu yaparak, "Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün işaret ettiği ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ ilkesinin kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğine inanıyoruz" şeklinde konuştu. Diplomasiyle yürütülen barış girişimlerinin kıymetli olduğunu ifade etti.

Enerji ve Tarıma Çok Boyutlu Darbe

Savaşın artık siyasi veya askeri bir mesele olmanın ötesine geçtiğini belirten Çandır, "Coğrafi konumumuz gereği ülkemiz de bu gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir. Tarım, turizm ve ticaret kenti Antalya’mız ise şiddeti hisseden şehirlerin başında gelmektedir" diye konuştu. Enerji fiyatlarındaki artışın mazottan gübreye tüm girdileri yükselttiğini ve Antalya tarımının bu artışlardan fazlasıyla etkilendiğini kaydetti.

Gübre Tüketiminde İlk Sıralardayız

Çandır, "Antalya’dan örnek verecek olursam; 2025 verilerine göre 181 bin tonluk kimyevi gübre tüketimiyle Türkiye’de 8. sıradayız. Fakat birim alanda en yoğun ve nitelikli gübre kullanan illerin başında geliyoruz" ifadelerini kullandı. Girdi maliyetlerindeki şiddetli artışların rekabet gücünü felç etme riski taşıdığını söyledi.

Üretici Maliyet Artışını Taşıyamıyor

Türkiye'nin temel tarım girdilerinde dışa bağımlı olduğunu vurgulayan Çandır, "Yüksek maliyetler altında üretimde kalmaya çalışan üreticimiz, savaşın tetiklediği girdi fiyatlarındaki artışı taşıyacak güçte değildir" dedi. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için acil ve somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.

Tarımda Zaman Kaybı Telafi Edilemez

Tedarik güvenliğindeki sıkıntıya dikkat çeken Çandır, "Enerji ve lojistikte yaşanan her aksama girdilere erişimi ve mal sevkiyatını zorlaştırmaktadır. Oysaki tarımda zaman kaybının telafisi yoktur" şeklinde konuştu.

AB'nin 'Made in EU' Politikası ve Riskler

Çandır, Avrupa Birliği'nin (AB) tedarik zincirlerini güvenilir ortaklar üzerinden yeniden kurma amacı taşıyan ‘Made in EU’ düzenlemesinde Türkiye'nin yer almasının önemli olduğunu söyledi. Ancak bu politikanın potansiyel kadar riskler de barındırdığını, en büyük riskin ilave maliyet artışları olduğunu ifade etti.

Navlun Maliyetleri Rekabeti Zayıflatıyor

Artış gösteren navlun maliyetlerinin ihracatta rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflattığını belirten Çandır, bu alanda maliyetleri dengeleyecek ve ihracatçıyı koruyacak önlemlerin gecikmeden alınması gerektiğini vurguladı.

Turizmde Savaş Kaygısı Hakim

Dünya ve Türkiye’de turizm sektöründe savaş kaygısının hakim olduğunu kaydeden Çandır, bu kaygıyı gidermek için güven algısını güçlendirecek tanıtım ve stratejilerin gecikmeden devreye alınması gerektiğini söyledi.

Tarım 25 Yılda 8 Kez Küçüldü

ATB Başkanı Ali Çandır, 2025 yılı gayri safi yurt içi hasıla verilerini değerlendirdi. Tarım sektörünün son 25 yılda üçüncü kez yılın tüm çeyreklerinde küçüldüğünü belirten Çandır, "Sektörümüz yılı yüzde 8,8 daralma ile kapatmıştır. Bu artık geçici değil, yapısal bir sorundur" dedi.

Antalya Ekonomide Daha Dirençli

2026 yılının Ocak ve Şubat aylarına ilişkin ekonomik verileri değerlendiren Başkan Çandır, Antalya’nın ülke ekonomisine oranla nispi olarak daha dirençli bir görünüm sergilediğini ifade etti. İhracatta daha güçlü bir tablo olduğunu, Türkiye genelinde toplam ihracat yüzde 0,8 daralırken, Antalya’da yüzde 18 artış yaşandığını açıkladı.

Su Krizinin Geleceğe Etkisi

Antalya Ticaret Borsası’nın 2026 yılı temasını ‘su’ olarak belirlediğini hatırlatan Çandır, "Acilen suyu merkeze alan, verimliliği artıran ve her damlayı koruyan bir üretim anlayışına geçmek zorundayız. Aksi halde yalnızca rekabet gücümüzü değil, geleceğimizi de kaybederiz" diye konuştu. Yürürlüğe giren 2026-2035 dönemi Ulusal Su Planı'nın uygulanmasının önemine dikkat çekti.

YÖREX Heyecanı Başlıyor

Antalya Ticaret Borsası öncülüğünde düzenlenen Yöresel Ürünler Fuarı YÖREX'in bu yıl 22-26 Nisan tarihlerinde gerçekleşeceğini duyuran Çandır, üreticileri, kooperatifleri ve tüm paydaşları fuara davet etti. Çandır, üretimin sürdüğü, suyun korunduğu, barışın güçlendiği bir gelecek dileyerek konuşmasını tamamladı.